Merhaba. İlk sayıda “savaş çıktı, altın düştü — güvenli liman neden çalışmadı?” diye sormuştuk. Bu sayıda hikâyenin ikinci perdesindeyiz: savaş bu kez petrolü uçurdu, ama altın hâlâ yerinde sayıyor. Bu ayrışma, altın okuryazarlığının belki de en öğretici dersini içinde taşıyor. Hadi başlayalım.

Petrol 100 Doları Aştı — Altın Neden Hâlâ 4.000’lerde?

Temmuz, ABD–İran çatışmasının en sert ayı oldu. 8 Temmuz’da ABD’nin İran’a yönelik yeni saldırıları, petrolün savaş öncesi seviyelere dönüş çabasını tersine çevirdi. [2] 12–13 Temmuz’da taraflar Hürmüz Boğazı üzerinden karşılıklı saldırılara girişti; İran, Kıbrıs bandıralı MV GFS Galaxy konteyner gemisine saldırıyla suçlandı, ardından BAE, Katar, Kuveyt, Umman ve Bahreyn’e füze ve İHA dalgası gönderdi. [3] 23 Temmuz’da ise İran destekli Husiler Kızıldeniz’de iki Suudi tankeri hedef aldı ve Brent iki ay sonra ilk kez 100 doların üzerine çıktı; fiziksel Brent 105 doları aştı, aylık yükseliş %35’i geçti.

ABD–İran çatışmasına rağmen altın 26 Haziran’da yedi ayın en düşüğüne — ons başına 4.003 dolara — geriledi (aylık ~%12). Sebep tek kelimeyle faiz: Fed şahin tona geçti, dolar endeksi 101,5’e tırmandı; getirisiz altının asıl sürücüsü artık para politikası. Merkez bankaları ise yılın ilk çeyreğinde net 244 ton alarak yapısal alımı sürdürdü — üst üste 17. ay. Manşetin özü: “Savaş = altın yükselir” bir biçimdir; altın aslında faizle ve dolarla yarışır.

Türkiye’de yastık altı altın ~5.000 ton / 300–500 milyar dolar — ve devlet 30 yıldır bunu “uyandırmaya” çalışıyor: ROM rezervlere ~450 ton ekledi ama kısmen ithal altınla; banka altın günleri ~60 ton, altın tahvili birkaç ton topladı. Hindistan aynı filmi çekti (stokun %0,2’si); tek karşı-örnek Çin — altını halktan çekmedi, “altını halkta biriktir” deyip rayları devraldı: borsada KDV muaf, dışarısı pahalı, ihracat yasak. Manşetin özü: 30 yılda değişen hep biçimdi (araçlar, isimler, törenler); öz — güven ve mülkiyet — hiç el değmedi. Biçim bizde var, öz yok.