Tek bir “altın otoritesi” yok; yetki zincir halinde dağılmış durumda. Bir işin hangi kuruma bağlı olduğunu anlamak için önce hangi halkada olduğunuza bakmak gerekir.

• Hazine ve Maliye Bakanlığı — Finansal Piyasalar ve Kambiyo Genel Müdürlüğü (FPKGM): kıymetli madenler aracı kurumlarına kuruluş ve faaliyet izni, rafinerilere faaliyet izin belgesi, yetkili müesseselerin izin ve denetimi. Sektörün ana kapısı.
• MASAK: aklama ve terörün finansmanı tarafı — kimlik tespiti, şüpheli işlem bildirimi, uyum programı.
• Borsa İstanbul — Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasası (KMTP): üyelik, işlem, teslim, saklama ve rafineri listesi.
• Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü: analiz ve ayar evi hizmetleri, Kıymetli Maden Takip Sistemi (KMTS), Darphane Altın Sertifikası ihracı, ziynet ve külçe üretimi.
• MAPEG (Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı): altın madenciliği ruhsatları ve devlet hakkı.
• SPK: altın fonları, borsa yatırım fonları ve kıymetli madene dayalı sermaye piyasası araçları.
• TCMB: resmî altın rezervi, zorunlu karşılıklarda altın tesisi, standart işlenmemiş kıymetli maden ithal edebilen kurumlardan biri.
• Ticaret Bakanlığı: perakende kuyum ticareti — Kuyum Ticareti Yetki Belgesi ve tüketici koruması.

Pratik kural: Fiziki üretim ve toptan ticaret → Hazine + Borsa İstanbul. Perakende vitrin → Ticaret Bakanlığı. Kâğıt üzerindeki altın (fon, sertifika) → SPK. Her üçünün üstünde MASAK var.

Ayrım “hangi halka” sorusunda netleşiyor:

• Hazine ve Maliye Bakanlığı: işlenmemiş kıymetli madenin üretimi, ithalatı, ihracatı ve toptan dolaşımı. Rafineri izinleri, kıymetli madenler aracı kurumu izinleri, yetkili müessese izinleri buradan çıkar.
• Ticaret Bakanlığı: perakende kuyum ticareti. Kuyum Ticareti Yetki Belgesi Ticaret İl Müdürlüklerince, PERBİS üzerinden verilir; dayanağı Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik ve 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’dur.

Yani bir kuyumcu dükkânı Ticaret Bakanlığı’nın; o dükkâna külçe satan aracı kuruluş Hazine’nin alanındadır.

Sık yapılan hata: “Kıymetli maden ticareti yetki belgesi” diye Ticaret Bakanlığı’ndan alınan ayrı bir belge yoktur. Ticaret Bakanlığı tarafındaki belge Kuyum Ticareti Yetki Belgesi‘dir.

KMTS, standart işlenmemiş kıymetli madenlerin üretimden dolaşıma kadar izlenmesi için kurulan merkezî kayıt sistemidir. Kurma ve işletme sorumluluğu Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü‘ndedir.

Tebliğ 2023/1 md. 17/2 uyarınca standart işlenmemiş kıymetli madenlerin tamamının KMTS’ye kaydı zorunludur. Kayıt yükümlüsü olanlar: rafineriler, granül gümüş dışındaki standart işlenmemiş kıymetli maden üreticileri ve basılı kıymetli maden üreticileri.

29 Temmuz 2026 tarihli 2026/1 sayılı Tebliğ ile, başvurusu incelemede olan rafinerilere yürürlükten itibaren 1 ay içinde Darphane’ye kayıt başvurusu yapma ve onay sonrası mevcut stoklarını sisteme işleme yükümlülüğü getirildi.

KMTP, kıymetli madenlerin organize ve kayıtlı biçimde el değiştirdiği yerdir. Üç alt piyasadan oluşur: Kıymetli Madenler Piyasası, Kıymetli Madenler Ödünç Piyasası ve Elmas ve Kıymetli Taş Piyasası. Altın, gümüş, platin ve paladyum işlem görür.

Sektör açısından iki kritik fonksiyonu var:

• Teslim noktası: İthal edilen standart ve standart dışı işlenmemiş kıymetli maden, üç iş günü içinde Borsa İstanbul’a teslim edilmek zorundadır.
• Rafineri listesi: Barları, külçeleri ve granülleri borsada işlem görebilecek rafinerilerin listesini Borsa hazırlar ve ilan eder. Bu liste, bir barın Türkiye’de “standart” sayılıp sayılmayacağını fiilen belirler.

Üç ayrı başlıkta:

• Resmî rezerv: Türkiye’nin altın rezervini TCMB tutar ve haftalık/aylık olarak Uluslararası Rezervler ve Döviz Likiditesi verisiyle yayımlar; zaman serisi EVDS’te açıktır.
• Zorunlu karşılıklar: Bankaların yabancı para yükümlülükleri için tesis edeceği zorunlu karşılıkların, kıymetli maden depo hesaplarına ilişkin kısmının tamamına kadarı standart altın cinsinden bloke hesaplarda tesis edilebilir. Bu, bankaların altın toplama iştahını doğrudan etkileyen bir kanaldır.
• İthalat yetkisi: 32 sayılı Karar md. 7 uyarınca standart ve standart dışı işlenmemiş kıymetli madeni ithal edebilecekler TCMB ve kıymetli madenler aracı kuruluşlarıdır.

Not: Zorunlu karşılıklarda altın tesis oranları politika aracı olarak sık değiştirilir; güncel oran için TCMB’nin Zorunlu Karşılık Oranları sayfasına bakılmalıdır.

Yapacağınız işe göre kapı değişiyor:

En sık atlanan halka: “A grubu yetkili müessese oldum, artık ithalat yaparım” doğru değil. A grubu statüsü ithalat yetkisi vermez; üzerine ayrıca kıymetli madenler aracı kuruluşu faaliyet izni ve Borsa üyeliği alınması gerekir.

Kuyum ticareti, yalnızca yetki belgesine sahip işletmelerce yapılabilir. Belge Ticaret İl Müdürlüğü tarafından, PERBİS üzerinden verilir; e-Devlet üzerinden başvurulur.

Aranan başlıca şartlar:

• İlgili meslek odasına kayıtlı olmak
• Vergi mükellefiyeti bulunması ve vadesi geçmiş vergi borcu olmaması
• En az bir tam zamanlı ustalık belgeli personel çalıştırmak (kuyumculuk alanında orta/yükseköğretim mezunları ustalık belgesinden muaftır)
• 18 yaşını doldurmuş olmak
• Yönetmelikte sayılan suçlardan mahkûmiyet ve iflas hâli bulunmaması

29 Nisan 2026 tarihli değişiklikle: ticaret unvanı ve işletme adı dışındaki bilgilerde değişiklik olduğunda 10 gün içinde tadil başvurusu yapılması, il müdürlüklerinin de 10 gün içinde sonuçlandırması düzenlendi.

Yetkili müesseseler numerus clausus bir faaliyet listesine tabidir: tebliğde sayılmayan işi yapamazlar.

B grubu: kaydi para hariç yabancı para alım-satımı; kıymetli taşlar ile 1 kilogramın altındaki bar şeklinde standart işlenmemiş altınların fiziki alım-satımı; Darphane üretimi ziynet altınlarının (çeyrek, yarım vb.) alım-satımı.

A grubu: B grubunun tamamı + 1 kilogram ve üstü külçe ve bar şeklinde standart işlenmemiş altın alım-satımı; para makineleriyle işlem; banka/ön ödemeli kartlarla döviz işlemi; ve en kritiği — Kıymetli Madenler Borsası aracı kuruluşu olarak faaliyet gösterebilme imkânı.

Her iki grup için de yasak: müşteri adına vadeli işlem, kredi kartıyla işlem, emanet kabulü.

Asgari ödenmiş sermaye — HMB 2026 Yetkili Müesseseler Rehberi: A grubu 10.000.000 TL, B grubu 5.000.000 TL, her şube için ilave 3.000.000 TL. Özkaynak da asgari sermayeden az olamaz.

Not: Bu tutarlar 12.10.2021 tarihli değişikliğe dayanıyor ve mevzuatta otomatik yeniden değerleme hükmü bulunmuyor — yani her yıl kendiliğinden artmıyor. Piyasada dolaşan daha yüksek rakamlar (30/15 milyon TL gibi) resmî kaynakta karşılık bulmuyor.

Süreç iki aşamalı: kuruluş izni ve ardından faaliyet izni.

• Başvuru, Yetkili Müessese Bilgi Sistemi üzerinden yapılır; ön kontrolden sonra fiziki evrak istenir.
• Kuruluş izninden itibaren 90 gün içinde faaliyet izni başvurusu zorunludur. Bu süre içinde başvurmayan şirketlerin kuruluş izni iptal edilmiş sayılır.
• Faaliyet izni aşamasında Ticaret Sicili Gazetesi, banka durum belgesi, kamera ve görüntü kayıt sistemi belgeleri istenir.
• Kamera kayıtları en az 2 yıl saklanır ve haftalık yedeklenir.
• 5.000 ABD Doları ve üstü işlemlerde kimlik tespiti zorunludur.

Maliyet kalemi: Kuruluş izni ücretleri bölgeye ve gruba göre değişir ve yıllık güncellenir. Şubat 2025 rehberinde 1. bölge A grubu için 25.907.400 TL, 4. bölge B grubu için 10.794.750 TL gibi tutarlar yer alıyordu — 2026 tutarları için güncel rehbere bakılmalıdır.

Kurucu ortakların koydukları sermayenin kaynağını belgelemesidir — sermayenin nereden geldiğinin gösterilmesi. Aklama riskine karşı konulmuş bir giriş filtresidir.

Kıymetli madenler aracı kurumları için (Genelge KM-2024/1, 12.06.2024):

• Kuruluşta her kurucu ortak, asgari ödenmiş sermayenin şirketteki pay oranına karşılık gelen tutarını tevsik eder.
• Şube açmada her şube için asgari ödenmiş sermayenin 1/4’ü oranında tevsik gerekir.
• Kabul edilen yollar: son 5 yıla ait onaylı vergi beyannamelerindeki vergi sonrası net gelirler; banka mevduat, katılım veya kıymetli maden depo hesaplarında 6–12 ay tutulan tutarların günlük ortalaması; devlet iç borçlanma senetleri, tahvil ve kira sertifikaları; veraset yoluyla intikal eden mal varlığı.

Yetkili müesseseler için ayrı bir uygulama vardır: bankalarda en az 6 ay ortalama olarak bulundurulan tutarlar, son 5 yıla ait vergi beyannameleri veya SGK dökümü, ya da veraset belgesi. Veraset yoluyla hisse devri ve karşılıksız hibelerde mali güç aranmaz.

Karıştırmayın: KM-2024/1 sayılı Genelge kıymetli madenler aracı kurumları içindir; yetkili müesseseler için ayrı düzenleme geçerlidir.

Mevzuattaki ret sebepleri büyük ölçüde ortaktır — kurucu ve yönetici niteliklerinde toplanır:

• İflas etmiş, konkordato ilan etmiş, yeniden yapılandırma onayı almış veya iflas ertelemesi kararı bulunması
• Dolandırıcılık, zimmet, rüşvet, irtikap, güveni kötüye kullanma, sahtecilik, kaçakçılık, aklama gibi suçlardan mahkûmiyet
• Son 5 yıl içinde kıymetli madenler mevzuatına aykırı faaliyet ve idari yaptırım
• Vadesi geçmiş kamu borcu bulunması
• Gerekli mali güce ve işin gerektirdiği dürüstlük, yeterlilik ve itibara sahip olmamak
• Son 1 yıl içinde faaliyet izni iptal edilmiş bir kuruluşla ilişkili olmak

Aynı şartlar genel müdür, yönetim kurulu üyeleri, imza yetkili personel ve uyum görevlileri için de aranır. Yani şirket temiz olsa bile atadığınız yönetici süreci kilitleyebilir.

Hayır — biri şemsiye, diğeri o şemsiyenin altındaki bir şirket türü.

Kıymetli madenler aracı kuruluşu bir statüdür. Yönetmelik md. 3’e göre bu statüyü şunlar alabilir:

• Kıymetli madenler aracı kurumları (bu iş için özel kurulan A.Ş.’ler)
• Bankalar
• Yetkili müesseseler — yalnızca A grubu olanlar
• Kıymetli maden üretimi veya ticareti ile iştigal eden anonim şirketler (rafineriler bu kapsamda değerlendirilir)
• Yabancı şirketlerin Türkiye şubeleri

Kıymetli madenler aracı kurumu (KMAK) ise bu listedeki ilk kalemdir: unvanında “kıymetli madenler” ibaresi bulunan, bu iş için kurulmuş anonim şirket.

Rafineri projesi için önemli: Rafinerinin kendisi de “kıymetli maden üretimi veya ticareti ile iştigal eden A.Ş.” olarak aracı kuruluş statüsü alabilir. Bu, grup içinde ayrıca A grubu yetkili müessese kurmaktan genelde daha doğrudan bir rotadır.

Yönetmelik md. 4/1-(b): ödenmiş sermayenin 8.000.000 TL‘den az olmaması. Bu tutar 21.02.2021 tarihli değişiklikle belirlendi ve mevzuat metninde bugüne kadar değiştirilmedi.

Aynı 8 milyon TL eşiği, mevcut kuruluşların aracı kuruluş statüsü alması için de aranır (md. 9): bankalar ve üretim/ticaret şirketleri için ayrıca kıymetli maden alanında en az 5 yıl faaliyet geçmişi, yetkili müesseseler için A grubu olma şartı vardır.

Teyit uyarısı: Yönetmelikte otomatik yeniden değerleme hükmü yoktur; tutar 2021’den beri sabittir. Ancak 31.12.2025 tarihli son değişiklik sonrası fiilî uygulamanın aynı olduğunu başvuru öncesi HMB FPKGM’den teyit etmenizi öneririz.

Yönetmelik md. 4’teki kuruluş şartları:

• Anonim şirket olarak kurulmuş olmak
• Ödenmiş sermaye ≥ 8.000.000 TL
• Payların tamamının nama yazılı ve nakden çıkarılmış olması
• Ticaret unvanında “kıymetli madenler” ibaresi bulunması
• Esas sözleşmenin Yönetmeliğe uygun olması
• %10 ve üzeri pay sahibi kurucuların md. 5 şartlarını taşıması
• Sermayenin en az %50’sine sahip ortakların kıymetli maden üretimi veya ticaretinde en az 5 yıl tecrübesi olması veya genel müdürün bu tecrübeye sahip olması

Kritik tasarım kararı: %50 ortak tecrübesi şartı, sektör dışından gelen bir yatırımcı için genel müdür alternatifiyle aşılabilir. Ortaklık yapısını kurmadan önce bu iki yoldan hangisini kullanacağınıza karar verin.

Mevzuatta net süreler var ve her biri hak düşürücü niteliktedir:

Yani kâğıt üzerinde en iyi senaryoda süreç yaklaşık 9–12 ay; uygulamada belge tamamlama ve inceleme süreleriyle daha uzun sürebilir.

Yönetmelik md. 7/2 uyarınca:

• Esas sözleşmenin yayımlandığı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi
• Ödenmiş sermayenin bankaya yatırıldığına dair belge
• Kurumsal yapı ve iç kontrol sistemine ilişkin uyum belgeleri
• Yönetici atamalarına ilişkin yönetim kurulu kararı
• Genel müdür, yönetim kurulu üyeleri, imza yetkilileri ve uyum görevlilerinin md. 5 şartlarını taşıdığına dair belgeler
• Uyum görevlisi atamasına ilişkin yönetim kurulu kararı
• Bakanlıkça istenecek diğer belgeler

Bunlara ek olarak Borsa üyeliği aşamasında teminat yatırılır; kabul edilen teminatlar TL, yabancı para, banka teminat mektubu, devlet tahvili ve borsada işlem gören kıymetli madenlerdir.

KMTP üyesi kıymetli madenler aracı kuruluşları ve Rafineri Listesindeki Türkiye merkezli rafineriler, OECD’nin çatışma bölgelerinden ve yüksek riskli alanlardan gelen madenler için geliştirdiği beş adımlı özen çerçevesine uymak zorundadır:

• Güçlü bir kurumsal yönetim sistemi kurmak
• Tedarik zincirindeki riskleri tespit ve değerlendirmek
• Tespit edilen risklere yanıt stratejisi tasarlamak ve uygulamak
• Bağımsız üçüncü taraf güvence denetimi yaptırmak
• Tedarik zinciri özen politikasını yıllık olarak kamuya raporlamak

Güvence denetimi KGK’nın GDS 3000 standardına göre yapılır; rafineriler için makul güvence seviyesi aranır. Denetim raporu, denetim dönemini izleyen yılın Haziran ayı sonuna kadar sunulur. Ayrıca Bakanlık uygun görüşüyle atanan bir tedarik zinciri uyum görevlisi bulunması gerekir.

Ticari sonuç: Bu, sadece bir uyum formalitesi değil. Muhabir bankanız ve nihai alıcınız aynı denetimi kendi tarafından da uygular. Ucuz görünen bir tedarik kaynağı, ileride LBMA/BİST akreditasyonunuzu riske atabilir.

Burada iki ayrı eşik var ve en sık yapılan hata bunları karıştırmaktır:

Bakanlık izni olmadan rafinaj yapamazsınız; Borsa listesine girmeden ise ürettiğiniz bar Türkiye’de “standart” sayılmaz ve borsada işlem göremez.

Kuruluş izni için ayrıca: anonim şirket olmak, ticaret unvanında “rafineri” ibaresi bulunması, payların nama yazılı olması ve kurucu/ortak niteliklerinin sağlanması gerekir.

Kuruluş izninden itibaren 180 gün içinde faaliyet izni başvurusu yapılması gerekir. Mücbir sebep hâlinde Bakanlık 180 gün ek süre verebilir.

Faaliyet izni aşamasında ayrıca teminat istenir: asgari sermayenin 1/10’u tutarında kamu bankasına bloke edilmiş nakit veya eşdeğer teminat mektubu.

Faaliyet izinleri altın, gümüş, platin ve paladyum için ayrı ayrı verilir — tek başvuruyla dört metalin tamamı gelmez.

Girişte: 50 milyon TL ödenmiş sermaye ve altında 50 ton/yıl kapasite şartını sağladıktan sonra, bir teknik uygunluk komisyonu tesiste yerinde inceleme yapar; Darphane numune testlerini yürütür.

Komisyon kararı salt çoğunlukla alınır — ancak HMB Finansal Piyasalar ve Kambiyo Genel Müdürlüğü, Borsa ve Darphane oylarının hepsinin birlikte olumlu olması zorunludur. Yani üç kurumdan birinin olumsuz görüşü süreci durdurur.

Listede kalmak için asgari yıllık üretim (md. 13/4): altın ≥ 17 ton, gümüş ≥ 17 ton, platin/paladyum ≥ 3,5 ton.

Fizibilite açısından: Giriş eşiği (50 ton kapasite) ile kalma eşiği (17 ton fiili üretim) arasındaki fark, hammadde tedarik planınızın merkezine oturur. Kota rejimi altında 17 tonluk fiili üretimi sürdürebilecek girdi akışını nasıl kuracağınız, iş modelinin asıl sorusudur.

Hayır. Bunlar iki ayrı listedir; LBMA üyeliği BİST listesine otomatik giriş sağlamaz, tersi de geçerli değildir.

Tebliğ md. 10 hukuken şunu söyler: uluslararası rafineriler, LBMA ve Londra Platin-Paladyum Piyasası’nın yayımladığı listeler göz önüne alınarak Borsaca belirlenir; bu listelerde yer almayanlar DMCC, IBMA ve benzeri kuruluşların listeleri dikkate alınarak kabul edilebilir.

Ancak pratikte Borsa bu ikinci opsiyonu kullanmamıştır. Listedeki uluslararası isimlerin tamamı LBMA kaynaklıdır (mevcut veya “former” listeden). Türkiye’de kurulu rafineriler listeye ek bölümde ayrıca yer alır; bunlardan LBMA Good Delivery listesinde olan tek isim İstanbul Gold Refinery‘dir.

Ticari sonuç: DMCC listesinde olup LBMA’da olmayan bir rafinerinin barı, Türkiye’ye “standart altın” olarak giremez. “Dubai’den ucuz standart altın” senaryosu bu nedenle büyük ölçüde kapalıdır.

Tek cümleyle: standart dışı girdiyi standart çıktıya çevirmek.

Girdi tarafında maden sahasından çıkan dore bar (tipik olarak %70–90 saflık), hurda ve ıskarta ziynet, granül, toz ve anot çamuru gibi ara ürünler var. Çıktı tarafında ise en az 995/1000 saflıkta, damgalı, seri numaralı ve Borsa’nın kabul ettiği bir rafineride üretilmiş bar.

Bu dönüşüm ekonomik değer yaratır çünkü standart dışı altın spota göre iskontolu işlem görür; standart bar ise borsada tam değerinden işlem görebilir ve KDV istisnası ile farklı bir ithalat rejimine tabidir.

Rafinerinin ürettiği barın “standart” sayılabilmesi için tesisin Borsa listesinde olması gerekir — dolayısıyla iş modeli, listeye girme ve listede kalma eşiklerine göre kurgulanmak zorundadır.

Evet — bu 2026’nın en yeni düzenlemesi.

29 Temmuz 2026 tarihli 2026/1 sayılı Tebliğ ile Tebliğ 2023/1’in 6. maddesine eklenen fıkra uyarınca: işlenmemiş kıymetli madenlerin blokzincir (dağıtık defter) altyapısı üzerinden transfer edilen dijital kıymetli madenlere dönüştürülmesi ve bunların 6362 sayılı Kanun kapsamında düzenlenen platformlarda işlem görmesi Bakanlık onayına tabidir.

Uygulama usulleri ve kayıt kuralları, Bakanlıkça onaylanan Borsa düzenlemeleriyle belirlenecek. Hâlihazırda dijitalleştirilmiş kıymetli madenlerin borsada işlem görmesi için de Bakanlık onayı aranıyor.

Yeni bir yapı kuruyorsanız: Tokenize altın modelinde artık üç ayrı onay katmanı var — Bakanlık uygun görüşü, Borsa düzenlemesi ve KMTS kaydı. Bu, 2026 öncesindeki gri alanı büyük ölçüde kapatıyor.

Bu ayrım rafineri ve ithalat işinin merkezinde durur; çünkü ithalat rejimi, KDV ve borsada işlem görebilirlik buna göre değişir.

Standart işlenmemiş altın — dört şartı birlikte sağlayan külçe/bar:

• Saflık: en az 995/1000
• Şekil ve ağırlık: Borsa İstanbul’un belirlediği ağırlık ve yüzeysel özelliklere uygun (pratikte 1 kg bar; ayrıca London Good Delivery’deki 350–430 ons külçe)
• Damga: her külçe/bar üzerinde rafinerinin amblemi veya damgası, seri numarası, ağırlığı ve saflık ayarı
• Rafineri: Borsa’nın kabul ettiği rafineriler listesinde yer alan bir tesiste üretilmiş olmak

Standart dışı işlenmemiş altın: 995/1000’den düşük saflıkta külçe, bar, dore bar, granül, toz veya hurda şeklindeki altın. Listede olmayan bir rafinerinin ürettiği barlar da fiilen standart dışı muamelesi görür.

Özet: “995 saflıkta bar” olması yetmiyor — kim ürettiği ve üzerinde ne yazdığı da standartlığın parçası.

32 sayılı Karar md. 7/2-(b) çok net:

“Standart ve standart dışı işlenmemiş kıymetli madenlerin ithali yalnızca, Merkez Bankası ile kendi mevzuatlarındaki hükümler saklı kalmak kaydıyla kıymetli madenler aracı kuruluşları tarafından yapılır.”

Ve devamı: “Kıymetli madenler aracı kuruluşları ithal ettikleri standart ve standart dışı işlenmemiş kıymetli madenleri üç iş günü içinde Borsa İstanbul A.Ş.’ye teslim etmek zorundadır.“

Yani sıradan bir şirket veya gerçek kişi doğrudan işlenmemiş altın ithal edemez. Ya kendiniz aracı kuruluş statüsü alacaksınız ya da mevcut bir aracı kuruluş üzerinden hareket edeceksiniz.

Ayrıca her işlem için gümrük beyannamesinin kapanışından en az 1 iş günü önce Borsa’ya bildirim yapılması gerekir.

Evet, yürürlükte. İşlenmemiş altın ithalatı 7 Ağustos 2023‘ten beri kota rejimine tabi; amaç cari açığı sınırlamaktı.

• Kuralları belirleyen: Hazine ve Maliye Bakanlığı
• Tahsis eden ve uygulayan: Borsa İstanbul KMTP Direktörlüğü
• Başvuru kanalı: yalnızca KASA uygulaması / ELTAS elektronik sistemi

5 Ocak 2026 kural setinden öne çıkanlar:

• Aracı kuruluş başına aylık tavan 50 kg; ihracatçı başına 25 kg
• 31.12.2025 sonrasında üye olan kuruluşlar için ayrı rezerv havuzu, firma başına 25 kg
• Belgeler tam olduğunda zaman önceliği esasına göre onay
• Kullanılmayan aylık kota bir sonraki aya devrediyor
• Aynı ortaklık yapısındaki ilişkili şirketlere tek birleşik kota
• Mücevher ihracatçıları için ihracat bedeli karşılığı 180 gün içinde gümrük vergisiz ithalat imkânı

Piyasa etkisi: Temmuz 2026’da sektör temsilcileri toplam tahsisin ayda yaklaşık 12 ton düzeyinde olduğunu, uluslararası fiyat ile Türkiye fiyatı arasındaki farkın kilogram başına 15.000 dolara kadar çıktığını açıkladı. Bu rakamlar sektör beyanıdır; güncel resmî tahsis için BİST KMTP Direktörlüğü esas alınmalıdır.

Doğrudan ve ölçülebilir. Kota, Türkiye’ye giren fiziki altın arzını sınırlar; talep aynı kaldığında yerel gram altın fiyatı küresel spotun (ons × kur) birebir karşılığından yukarı doğru kopar. Bu kopuşa prim denir.

Yani ons yükselmese bile, kota daralınca Türkiye’de gram altın pahalılaşabilir; kota gevşediğinde ise prim geri çekilirken yatırımcı ons sabit olsa dahi zarar edebilir.

Altın Strateji, bu kopuşu altın ve gümüş için haftalık olarak ölçüp yayımlıyor: Prim Endeksi →

KDV Kanunu md. 17/4-(g) uyarınca külçe altın ve külçe gümüş teslimleri KDV’den istisnadır.

Standart dışı külçe altın ve dore barların ithalinin de istisna kapsamında olduğu yönünde idari görüş bulunmaktadır (İstanbul VDB özelgesi, 31.10.2012).

İşlenmiş mücevherat ise genel oranda (%20) KDV’ye tabidir; kuyumculukta özel matrah uygulanır — yani altın bedeli düşülür, kalan (işçilik + kâr) üzerinden KDV hesaplanır.

Teyit uyarısı: Dore bar ithalatındaki KDV uygulaması sektörde ihtilaflı bir alan ve dayanak özelge 2012 tarihli. Bir ithalat yapılandırması kurmadan önce güncel bir özelge veya GİB görüşü alınması güçlü şekilde önerilir.

Teknik olarak transit ticaret rejimi vardır, ancak bu işi yetkili müessese sıfatıyla yapamazsınız — yetkili müesseseler sayılı bir faaliyet listesine tabidir ve transit ticaret o listede yoktur. Aykırılık hâlinde 1567 sayılı Kanun kapsamında işlem yapılır, tekrarında faaliyet izni iptal edilir.

İthalat ayağı da tıkalıdır: işlenmemiş altın ithalatı Borsa’ya teslim şartına ve kotaya tabidir; ithal edip Borsa’ya teslim etmeden doğrudan yeniden ihraç edecek bir yol yoktur.

Böyle bir kurgu düşünülüyorsa ayrı bir dış ticaret şirketi üzerinden yapılandırılması gerekir. Transit Ticarete İlişkin Tebliğ’e göre transit ticaret genel olarak serbesttir; yasaklar uluslararası anlaşmalarla ticareti yasaklanmış mallar, Bakanlıkça uygun görülmeyen mallar ve ithalat/ihracatı yasaklanmış ülkelerle sınırlıdır.

Asıl engel çoğu zaman mevzuat değil: Yaptırım taraması, muhabir banka onayı, sigorta ve kıymetli yük lojistiği. Hukuken serbest olması, işlemin gerçekleşeceği anlamına gelmez — LBMA’ya tabi tedarikçiler ve bankalar kendi de-risking kararlarını verir.

Ruhsat mercii MAPEG‘dir (Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı). Altın, gümüş ve platin IV. Grup (c) bendi madenlerdir.

Süreç iki büyük aşamadan oluşur: arama ruhsatı ve ardından işletme ruhsatı + işletme izni.

Arama ruhsatı dönemleri (IV. Grup):

Azami saha 2.000 hektardır. IV. Grup madenler ihale yoluyla değil, doğrudan müracaatla verilir. Müracaat tarihinden itibaren 2 ay içinde ruhsat bedeli, Ek Form-6 belgeleri, ön inceleme raporu, maden arama projesi ve mali yeterlilik belgeleri sunulmalıdır.

IV. Grupta işletme ruhsat süresi kanıtlanmış ve muhtemel rezerv ile proje parametrelerine göre belirlenir; toplam azami 50 yıldır. 50 yılı aşan uzatmalar Cumhurbaşkanı takdirindedir. Uzatma talebi bitişten 6 ay önce yapılmalıdır.

İşletme izni için önce Madde 7’deki zorunlu izinler alınmalıdır: ÇED, orman, mera, su, kültür varlıkları vb. Ayrıca çevre ile uyum planı teminatı yatırılır.

Kritik süreler:

• İşletme ruhsatının yürürlüğe girmesinden itibaren 3 yıl içinde tüm izinler alınmalı
• İşletme izninden itibaren 1 yıl içinde üretime geçilmeli
• “ÇED Olumlu” alınan projelerde 7 yıl, “ÇED Gerekli Değildir” belgesinde 5 yıl içinde yatırıma başlanmalı

Yaptırım: Süresinde işletmeye alınmayan veya yıllık üretim hedefinin %10’unun altında üretim yapılan sahalarda, çalışılmayan her yıl için projedeki üretim miktarının %10’u üzerinden devlet hakkı alınır.

Altında devlet hakkı sabit bir oran değildir — ons fiyatına göre kademelidir ve oranlar Maden Kanunu’na ekli (3) sayılı tabloda yer alır.

Hesaplamada Londra Borsası ortalama değeri ve TCMB ortalama döviz kuru esas alınır. Oranlar bir Cumhurbaşkanı Kararı ile %25 artırımlı uygulanmaktadır.

İndirim: Ürettiği madeni yurt içinde işleyerek katma değer sağlayanlardan, IV. Grup (c) altın, gümüş ve platin için devlet hakkının %40’ı alınmaz (md. 9). Bu, “madenden rafineriye” entegre yapıyı doğrudan teşvik eden hükümdür.

Teyit uyarısı: Sektör kaynakları 2026 başı itibarıyla uygulanan oranı %23,75 civarında, tablo aralığını yaklaşık %12,50–%31,25 olarak veriyor. Devlet hakkı bir önceki yılın ortalama fiyatına göre hesaplandığından beyan dönemine göre değişir. Beyan öncesi MAPEG’in yıllık “Devlet Hakkı Oranları” duyurusu esas alınmalıdır.

24 Temmuz 2025’te yürürlüğe giren 7554 sayılı Kanun, Maden Kanunu’nda son yılların en kapsamlı değişikliğini yaptı:

• Ruhsat bedelinde %30 indirim
• Çevre ile uyum planı teminatı %50’den %70’e çıkarıldı
• Yeni “rehabilitasyon bedeli” kavramı: işletme ruhsat bedeline eşit, sadece rehabilitasyon için kullanılabilir ve haczedilemez
• İzin süreçlerinde sessiz onay: İlgili kurumlar 3 ay içinde görüş vermeli; cevap vermeyenlerin görüşü olumlu kabul edilir
• Stratejik ve kritik madenler kategorisi tanımlandı: acele kamulaştırma yapılabilir, Cumhurbaşkanı %10’u aşmayacak zorunlu stok kararı alabilir
• Devlet hakkında Londra Borsası ortalaması esası netleştirildi
• Zeytinlik alanlarda enerji üretimine yönelik madenciliğe koşullu izin; ağaçlar taşınamıyorsa faaliyet alanının en az 2 katı zeytinlik tesisi zorunlu

Mevcut ruhsatlar için geçiş dönemi 1 Ocak 2026’ya kadar sürdü.

Türkiye’nin altın üretimi son beş yılda geriledi:

Sektör temsilcileri düşüşün nedeni olarak uzun izin süreçlerini ve yatırım ortamını gösteriyor; hedef olarak önce 42 tona dönüş, kademeli olarak 50–60 ton bandı telaffuz ediliyor.

Rezerv tahminleri 6.500–10.000 ton aralığında değişiyor; yeraltında bekleyen kaynağın ~5.000 ton düzeyinde olduğu ifade ediliyor.

Ölçek karşılaştırması: Türkiye’nin yıllık altın ithalatı ~160 ton düzeyinde. Yani ülke, ürettiğinin yaklaşık beş katını ithal ediyor. Kota rejiminin neden bu kadar hassas bir konu olduğunu bu oran açıklıyor.

Ödediğiniz fiyat üç katmandan oluşur:

• Küresel altın değeri: ons fiyatı × dolar kuru ÷ 31,1035
• Prim (veya iskonto): Türkiye’deki yerel arz-talep dengesi ve kota rejiminin yarattığı fark
• Makas ve işçilik: satıcının alış-satış farkı ve üründe işçilik varsa onun bedeli

Ziynet ürünlerinde (bilezik, çeyrek, künye) bu üçünün üzerine bir de milyem farkı biner: 22 ayar bir bileziğin has karşılığı, gram ağırlığının 916/1000’idir. Yani 10 gramlık 22 ayar bilezikte yaklaşık 9,16 gram saf altın vardır.

Ne ödediğinizi ayrıştırmak için: Gerçek Maliyet ve Milyem hesaplayıcıları →

Hayır — ve bu, yatırımcıların en sık yanıldığı konulardan biri.

İngiltere’deki gibi zorunlu resmî hallmarking (devlet ayar dairesi damgası) rejimi Türkiye’de bulunmamaktadır. Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik’te perakende ürünler için zorunlu ayar damgalama düzenlenmemiştir.

Uygulamada ürün üzerindeki damga çoğunlukla üreticinin/imalatçının kendi damgası + ayar ibaresidir; yani beyandır, devlet tescili değil.

Devletin doğrulama tarafındaki kurumu Darphane Analiz ve Ayar Evi‘dir; ayrıca ithalat/ihracat analizinde kullanılan yetkilendirilmiş özel ayar evleri vardır. Bunlar talep üzerine analiz yapar — her ürünü otomatik damgalamaz.

Pratik sonuç: Damga tek başına güvence değildir. Anlamlı güvence zinciri şudur: fatura (ayar, milyem ve gram yazılı) + tanınmış üretici/rafineri + gerektiğinde bağımsız ayar evi analizi. Bu analiz, ihtilaf hâlinde delil değeri taşır.

Karşılaştırma: Türkiye, zorunlu ayar damgasını devletlerarası bir çerçeveye bağlayan Hallmarking Convention‘a taraf değildir.

Ayrıntı için: Altın Doğrulama Rehberi →

Yeni — 24.06.2026: Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik’te yapılan değişiklikle sentetik kıymetli taşlarda etiketleme zorunluluğu getirildi: “sentetik”, “laboratuvar üretimi” veya “yapay üretim” ibaresi etikette, faturada, sertifikada ve web sitesinde kolay görülebilir şekilde yer alacak; doğal ve sentetik taşlar ayrı reyon veya kategoride teşhir edilecek. Ayar tarafında böyle bir zorunluluk hâlâ yok.

Burada tahsisli (allocated) ve tahsissiz (unallocated) ayrımı devreye giriyor:

• Tahsisli: belirli seri numaralı külçeler sizin adınıza ayrılır; banka saklayıcı konumundadır, altın sizin mülkiyetinizdedir.
• Tahsissiz: bankadan alacaklısınız. Bankanın bilançosunda genel bir yükümlülüksünüz. Banka iflas ederse müşteri alacaklı sırasına düşer.

Türkiye’de bankaların sunduğu “kıymetli maden depo hesabı” ürünleri, sözleşme metinlerinden anlaşıldığı kadarıyla tahsissiz yapıdadır: işlemler gram bazında ve 995 ayar altın cinsinden yürür, belirli külçe seri numarası tahsisi düzenlenmez.

Ama önemli bir denge unsuru var: Kıymetli maden cinsinden mevduat ve katılım fonu hesapları TMSF sigortası kapsamındadır — 1 Ocak 2026’dan itibaren kişi ve banka başına 1.200.000 TL’ye kadar. Yani karşı taraf riski var, ama sigortasız değil.

Banka faaliyet izni kaldırıldığında kıymetli maden, o tarihteki Borsa İstanbul Kıymetli Madenler Piyasası kapanış fiyatı üzerinden TL’ye çevrilerek ödenir.

Ayrı bir koruma: Fon ve BYF’ler TMSF kapsamında değil ama farklı bir korumaya sahip: SPK mevzuatı uyarınca fon malvarlığı kurucunun ve saklayıcının malvarlığından ayrıdır, başka amaçla tasarruf edilemez ve kamu alacakları dahil haczedilemez. Bu, tahsissiz banka hesabındaki alacaklı konumundan farklı ve bazı açılardan daha güçlü bir korumadır.

Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü tarafından ihraç edilen, fiziki altına dayalı kaydi bir üründür.

Avantajı: çok düşük makas, 0,01 gramlık tutarlarla işlem, saklama ve güvenlik maliyeti yok, işçilik yok, %0 stopaj.
Dezavantajı: borsa arz-talebine bağlı prim/iskonto, borsa işlem saatlerine bağımlılık, TMSF kapsamında olmaması.

Ayrıntı için: Darphane Sertifikası sayfası →

16 altın fonu ve BYF’yi yönetim ücreti, büyüklük ve getiri açısından karşılaştırmak için: Altın Fonu Karşılaştırma →

Fark portföyün nakit ve gelir tarafındadır, altın tarafında değil.

Klasik altın fonu: nakit yönetiminde ters repo, mevduat, tahvil gibi faiz getirili araçları kullanabilir.

Altın katılım fonu: içtüzüğü gereği faiz getirisi olan veya katılım finans ilke ve esaslarına uygun olmayan araçları portföye alamaz. Nakit yönetimini altın cinsinden kamu kira sertifikaları (sukuk) ile yapar. Tipik bir dağılım kıymetli madenler ~%65, altın kira sertifikaları ~%35 şeklindedir.

Vergi açısından fark yok: Katılım fonu olması vergi avantajı sağlamaz — stopaj her ikisinde de %17,5’tir.

Ayarı beyan edilenden düşük altın, 6502 sayılı Kanun anlamında ayıplı maldır. Tüketicinin seçimlik hakları (md. 11): sözleşmeden dönme ve bedel iadesi, ayıp oranında bedel indirimi, ücretsiz onarım, ayıpsız misli ile değişim.

Kademeli başvuru yolu:

• Önce satıcıya yazılı başvuru
• Uyuşmazlık 2026 sınırı olan 186.000 TL’nin altındaysa Tüketici Hakem Heyeti — bu zorunlu bir aşamadır; başvuru e-Devlet / TÜBİS üzerinden yapılır
• 186.000 TL ve üzeri ise Tüketici Mahkemesi
• Kasıt ve hile varsa ayrıca Cumhuriyet Başsavcılığı‘na dolandırıcılık suç duyurusu (TCK md. 157; nitelikli hâllerde md. 158)
• Yetki belgesiz faaliyet veya yönetmelik ihlali varsa Ticaret İl Müdürlüğü‘ne bildirim

Önemli: Ayıp gizli veya hileli ise zamanaşımı işlemez (md. 12) — satıcının ağır kusuru varsa iki yıllık süre uygulanmaz.

Delil hazırlığı: Faturayı mutlaka alın; ayar/milyem ve gram yazılı olmalı. İhtilafta Darphane ayar evi veya yetkilendirilmiş özel ayar evi analizi delil oluşturur.

Hayır — ve bu bir mevzuat boşluğudur.

TCK md. 197’deki “parada sahtecilik” suçu yalnızca tedavüldeki para için geçerlidir. Ziynet ve Cumhuriyet altını tedavülde para olmadığından bu kapsama girmez.

Dolayısıyla taklit ziynet/Cumhuriyet altını üretimi ve satışı, genel dolandırıcılık hükümleriyle kovuşturulur: TCK md. 157 (1–5 yıl hapis + adli para cezası), nitelikli hâllerde md. 158 (3–10 yıl).

Darphane ve İstanbul Kuyumcular Odası, kalpazanlığa benzer özel bir hüküm getirilmesi için yasal çalışma başlatmıştı; bu çalışmanın sonuçlandığına dair güncel bir bulgu bulunmamaktadır.

Uyarı: Bu oranlar Cumhurbaşkanı Kararlarıyla değişir. Beyan veya işlem öncesi GİB ve ilgili kurumun güncel duyurusu esas alınmalıdır. Ayrıntı için Altın Vergi Rehberi →

Ticari faaliyet kapsamında olmayan, gerçek kişi olarak yaptığınız fiziki altın alım-satımından doğan kazanç:

• Ticari kazanç değildir
• Değer artış kazancı değildir — altın, GVK mükerrer md. 80’deki “menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası aracı” tanımına girmez
• Arızi kazanç değildir

Yani beyan yükümlülüğü yoktur.

Sınır: Alım-satımda devamlılık ve organizasyon varsa durum değişir — ticari kazanç doğar ve mükellefiyet tesis edilmesi gerekir. “Sürekli al-sat yapan” ile “birikimini altında tutan” arasındaki çizgi buradadır.

Bu, kambiyo muamele vergisi (BSMV)‘dir ve bireysel yatırımcı için en çok gözden kaçan maliyet kalemidir.

15 Mart 2025 tarihli 9595 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 32 sayılı Karar’ın 19. maddesine eklenen hükme göre: “Kıymetli maden depo hesaplarında fiziki teslimat olmaksızın yapılan alım satım işlemleri kambiyo işlemi sayılır.” Yürürlük tarihi 17 Mart 2025’tir.

Kambiyo muamelelerinde BSMV oranı, 2020’den beri binde 2‘dir.

Yatırımcı açısından sonuç: Kısa vadeli al-sat yapan biri, her işlemde makasın üzerine binde 2 ödüyor. Uzun vadeli tutanlar için etkisi sınırlı, sık işlem yapanlar için ciddi. Bu düzenlemenin verginin kanuniliği ilkesi açısından tartışmalı olduğu yönünde doktrinsel eleştiriler yapılmıştı; Danıştay Haziran 2026‘da verdiği kararla düzenlemenin 17.03.2025 sonrası işlemler bakımından geçerliliğini teyit etti.

İki bileşeni ayırmak gerekiyor:

• Altının fiyat artışı: gerçek kişide vergilendirilmez. Hesabınızdaki altının gram değeri arttığı için vergi ödemezsiniz.
• Hesaba ödenen faiz veya kâr payı: menkul sermaye iradı sayılır ve %15 stopaja tabidir.

TL mevduattaki kademeli yapı (kısa vade daha yüksek oran) altın hesabına uygulanmaz; oran vadeden bağımsız olarak %15’tir.

Karşılaştırma: 09.07.2025’ten itibaren TL mevduatta stopaj vadesiz ve 6 aya kadar %17,5; 6 ay–1 yıl %15; 1 yıl üzeri %10. Döviz mevduatta %25.

%17,5. Dayanağı 09.07.2025 tarihli 10041 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı‘dır (RG 32951); oran %15’ten %17,5’e çıkarıldı.

Kritik detay: Yeni oran yalnızca 09.07.2025 tarihinden itibaren iktisap edilen katılma paylarına uygulanır. Daha önce alınan paylar eski oranını korur; FIFO esası geçerlidir.

Stopaj nihai vergidir — gerçek kişi için ayrıca beyan gerekmez.

Altın fonlarında istisna yoktur: hisse senedi yoğun fonlar için geçerli olan %0 oranı altın fonlarına uygulanmaz, katılım fonu olması da avantaj sağlamaz.

2026 notu: 27.03.2026 tarihli 11107 sayılı Karar ile TEFAS’ta işlem görmeyen serbest hisse senedi yoğun fonlar için %0 oranı kaldırıldı. Bu değişiklik altın fonlarını doğrudan etkilemez, ancak portföyünde farklı fon türü bulunanların bilmesi gerekir.

Külçe altında: hayır — KDV Kanunu md. 17/4-(g) uyarınca külçe altın ve külçe gümüş teslimleri istisnadır.

Ziynet ve mücevherde: evet, ama tamamı üzerinden değil. Özel matrah uygulanır (md. 23/e): satış bedelinden külçe altın bedeli düşülür, kalan tutar — yani işçilik ve kâr — üzerinden %20 KDV hesaplanır.

Örnek mantık: 22 ayar bir bilezikte milyem oranı (ayar ÷ 24) ile bulunan külçe değeri matrahtan düşülür, sadece farka KDV uygulanır. Bu nedenle tüketicinin ödediği efektif KDV, toplam bedelin küçük bir kısmıdır.

Fatura kontrolü: Faturada külçe altın bedeli ile işçiliğin ayrı gösterilmesi zorunludur — özel matrah uygulaması bunu gerektirir. Ayrı gösterilmiyorsa fatura sorunludur.

Evet — belirli tutarın üzerinde fatura zorunludur.

Karşılaştırma: fatura haddi 2025’te 9.900 TL, 2024’te 6.900 TL idi.

Fiş bölme yasaktır: Tek bir satışın eşik altında kalması için parçalara ayrılması usulsüzlüktür. Aynı mantık MASAK tarafında da geçerlidir — eşiğin altında kalmak için işlem bölmek (structuring) ihlal sayılır.

Tedbirler Yönetmeliği md. 4’te kıymetli madenlerle ilgili üç ayrı yükümlü kategorisi sayılmıştır:

• md. 4/(k): Kıymetli maden, taş veya mücevher alım satımı yapanlar ile bu işlemlere aracılık edenler — kuyumcular ve sarraflar
• md. 4/(m): Kıymetli madenler aracı kuruluşları
• md. 4/(ı): Borsa İstanbul A.Ş. (saklama hizmetiyle sınırlı)

Kuyumcular 1 Mayıs 2021’den itibaren “finansal olmayan belirli iş ve meslekler” kapsamında MASAK yükümlüsüdür.

Genel eşik 185.000 TL ve üzeri işlemlerdir. Bu tutar 1 Şubat 2023’ten itibaren geçerlidir (önceki eşik 85.000 TL idi).

Kıymetli maden alım-satımı için ayrı ve özel bir eşik yoktur; genel eşik uygulanır.

Ancak: Şüpheli işlem gerektiren hâllerde tutar gözetilmeksizin kimlik tespiti zorunludur (5549 sayılı Kanun md. 3).

Diğer eşikler: elektronik transferlerde 15.000 TL; kripto varlık hizmet sağlayıcılarında 15.000 TL.

Teyit uyarısı: Parasal sınırlar MASAK tebliğleriyle güncellenebilir. İşlem öncesi MASAK’ın güncel duyurusu esas alınmalıdır.

Hayır — ve bu, sektörde en çok yanlış bilinen konudur.

Uyum Programı Yönetmeliği md. 4’teki listeye göre:

• Kıymetli madenler aracı kuruluşları uyum programı oluşturmak ve uyum görevlisi atamakla yükümlüdür.
• “Kıymetli maden, taş veya mücevher alım satımı yapanlar” (kuyumcular) bu listede yer almamaktadır.

Ayrıca herhangi bir ciro veya işlem hacmi eşiği yoktur — yükümlülük “liste esaslı”dır, eşik esaslı değil. “Şu ciroyu aşan kuyumcu uyum görevlisi atar” şeklinde bir kural mevzuatta bulunmamaktadır.

İki önemli çekince:
1) Uyum görevlisi atama yükümlülüğünün olmaması, MASAK yükümlülüğünün olmadığı anlamına gelmez. Kuyumcular kimlik tespiti, şüpheli işlem bildirimi ve 8 yıl belge saklama yükümlülüklerine tabidir.
2) Ölçek büyüdüğünde tablo değişir: bir mücevherat/kuyumculuk anonim şirketi aynı zamanda kıymetli madenler aracı kuruluşu statüsündeyse (örneğin Borsa İstanbul KMTP üyesiyse), md. 4 listesine girer ve uyum görevlisi atamak zorundadır. “Kuyumcu hiçbir koşulda uyum görevlisi atamaz” genellemesi yanlıştır.

Süre: Şüphenin oluştuğu tarihten itibaren en geç 10 iş günü.

Kanal: MASAK.Online sistemi (onlineislemler.masak.gov.tr); zorunlu hâllerde kâğıt ortamı.

Belge saklama: 8 yıl.

MASAK, kuyumculuk sektörü için özel bir rehber yayımlamıştır: “Şüpheli İşlem Bildirim Rehberi — Kıymetli Maden, Taş veya Mücevher Alım Satımıyla Uğraşanlar”, Sürüm 2.0 (16.06.2025). Sektöre özgü tipolojiler ve örnek senaryolar bu rehberde yer alır.

Beş yapısal özelliği nedeniyle:

• Yüksek değer/hacim oranı: Küçük bir çantada milyonlarca liralık değer taşınabilir.
• Anonimlik: Eritildiğinde geçmişi silinir; seri numarası ve damga kaybolur.
• Evrensel kabul: Her ülkede, her para biriminde karşılığı vardır.
• Nakit yoğun perakende: Kuyumculuk sektörü geleneksel olarak nakit ağırlıklıdır.
• Kaynak belirsizliği: Çatışma bölgelerinden ve kayıt dışı madencilikten gelen metal, rafinaj sonrası tedarik zincirine karışabilir.

OECD’nin sorumlu tedarik zinciri çerçevesi ve LBMA’nın Responsible Gold Guidance rejimi tam olarak bu riski yönetmek için kurulmuştur. Bu nedenle bir rafineri veya aracı kuruluş için uyum, ticari bir zorunluluktur: muhabir banka ve nihai alıcı, kendi denetimini bağımsız olarak uygular.