Hesaplayıcı
Altın Hesaplayıcıları
Fiyat tahmini yok, sinyal yok — maliyet şeffaflığı var. Alırken gerçekte ne ödediğini, elindekinin has karşılığını ve ürünler arasındaki gerçek farkı kendin hesapla.
Gerçek Maliyet Hesaplayıcı
Çeyrek, gram ya da bilezik alırken etikette görünmeyen katmanları ayrıştırır: has karşılık + işçilik/prim. Başabaş noktanı gösterir — yani aldığın ürünün “kâra geçmesi” için has altının yüzde kaç yükselmesi gerektiğini.
İşçilik + prim, ödediğin fiyatın has karşılığını aşan kısmıdır; ürünü satarken bu kısmı geri alamazsın. Terimler için Altın Sözlüğü: has altın, milyem, prim, makas.
Milyem / Ayar Çevirici
22 ayar bileziğin gerçekte kaç gram saf altın taşıdığını gösterir. Ayar, 24 üzerinden kaba bir orandır; kuyumcunun gerçek dili milyemdir (binde saflık).
Örnek: 20 gramlık 22 ayar bilezik = 20 × 0,916 = 18,32 g has altın. Bozdururken kuyumcu sana yalnızca has içeriği üzerinden, makası da düşerek ödeme yapar — işçilik geri dönmez.
Prim / İskonto Hesaplayıcı
Türkiye’de gram altın, küresel spotun (ons) birebir çevirisinden zaman zaman primli (daha pahalı) ya da iskontolu (daha ucuz) işlem görür. Bu araç yerli fiyatın küresel karşılığından ne kadar koptuğunu gösterir — çünkü primli alıp prim düşünce, ons yükselse bile zarar edebilirsin.
Prim genellikle ithalat kısıtı, kur beklentisi ve yerel talepten doğar; iskonto tersini anlatır. Yüksek primde alan, prim normalleştiğinde onstan bağımsız kayıp yaşar. Kavramlar için Altın Sözlüğü: prim, makas, troy ons.
Ürün Karşılaştırıcı
Fiziki altın, banka altın hesabı, fon, ETF ve tokenize altın — hepsi “altın” satar ama maliyet yapıları ve karşı taraf riskleri farklıdır. Kitabın 04 · Ürün & Risk kategorisinin interaktif özeti.
| Fiziki (ziynet / külçe) | Banka altın hesabı | Altın fonu | Altın ETF | Tokenize altın | |
|---|---|---|---|---|---|
| Alışta ek maliyet | İşçilik + prim (ürüne göre değişir) | Kur farkının içinde | Genelde giriş komisyonu yok | Düşük işlem komisyonu | İhraççı primi / komisyon |
| Makas (al-sat farkı) | Yüksek | Orta | Düşük | Düşük | Değişken |
| Yıllık maliyet | Yok (saklama sende) | Yok / düşük | Fon yönetim ücreti | Yönetim ücreti (düşük) | Saklama / platform ücreti olabilir |
| Karşı taraf riski | Yok — altın elinde | Yüksek — tahsissiz alacaksın | Orta — fon yapısı | Orta — fon + aracı kurum | Yüksek — ihraççı + saklayıcı |
| Saklama riski | Sende — kayıp / çalınma | Yok | Yok | Yok | Dijital erişim / anahtar |
| Fiziki teslim | Var — zaten elinde | Genelde yok | Yok | Genelde yok | Nadiren, koşullu |
| Likidite | Kuyumcu çalışma saatleri | Banka kanalları, 7/24 | Fon işlem saatleri (T+1) | Borsa seans saatleri | 7/24 |
Tahsisli / tahsissiz farkı, contango, custody gibi kavramlar için Altın Sözlüğü. Bu tablo bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir.
Maliyeti gördün. Peki endeksin kaç?
5 kategori, 10 soru, 100 puan. Hesapladıklarını okuryazarlık endeksiyle test et; eksik kaldığın kategori için akademiden video öner.